Türkiye Cumhurbaşkanları ve Başbakanları
Türkiye Cumhurbaşkanları ve Başbakanları’nı öğrenmek, ülkemizin siyasi tarihini ve bugünkü yapısını daha iyi anlamamız açısından büyük önem taşımaktadır.
Türkiye Cumhurbaşkanları Listesi
| No. | İsim | Görev Süresi | Önceki Görevi |
|---|---|---|---|
| 1 | Mustafa Kemal Atatürk (Ebedi Şef) | 1923 – 1938 | 1. TBMM Başkanı |
| 2 | İsmet İnönü (Milli Şef) | 1938 – 1950 | İlk T.C. Başbakanı |
| 3 | Celal Bayar (Galip Hoca) | 1950 – 1960 | 3. T.C. Başbakanı |
| 4 | Cemal Gürsel | 1960 – 1966 | Millî Birlik Komitesi Başkanı |
| 5 | Cevdet Sunay | 1966 – 1973 | 12. TSK Genelkurmay Başkanı |
| 6 | Fahri Korutürk | 1973 – 1980 | Türkiye Moskova Büyükelçisi |
| 7 | Kenan Evren | 1982 – 1989 | Millî Güvenlik Konseyi Başkanı |
| 8 | Turgut Özal | 1989 – 1993 | 19. T.C. Başbakanı |
| 9 | Süleyman Demirel | 1993 – 2000 | 12. T.C. Başbakanı |
| 10 | Ahmet Necdet Sezer | 2000 – 2007 | 14. Anayasa Mahkemesi Başkanı |
| 11 | Abdullah Gül | 2007 – 2014 | 40. T.C. Dışişleri Bakanı |
| 12 | Recep Tayyip Erdoğan | 2014 – Günümüz | 25. T.C. Başbakanı |
Cumhurbaşkanları Hakkında Bilinmesi Gerekenler
- Cumhuriyetin ilanı ile Mustafa Kemal Atatürk, meclis başkanlığı yapmış ancak başbakanlık yapmamıştır.
- Celal Bayar, ilk sivil (asker kökenli olmayan) cumhurbaşkanıdır. İktisat vekilliği yapmıştır.
- Mustafa Kemal Atatürk, İsmet İnönü, Cemal Gürsel, Cevdet Sunay, Fahri Korutürk ve Kenan Evren asker kökenli cumhurbaşkanlarıdır.
- Ahmet Necdet Sezer, ilk hukukçu cumhurbaşkanıdır. Türkiye Cumhuriyeti tarihinde hem cumhurbaşkanlığı hem de bir yüksek yargı organının başkanlığını yapmış tek kişidir.
- İsmet İnönü, Celal Bayar, Cemal Gürsel, Turgut Özal, Süleyman Demirel, Abdullah Gül ve Recep Tayyip Erdoğan cumhurbaşkanlığından önce başbakanlık yapmıştır.
Mustafa Kemal Atatürk, Cevdet Sunay, Fahri Korutürk, Kenan Evren ve Ahmet Necdet Sezer hiç başbakanlık yapmamıştır. - Mustafa Kemal Atatürk, İsmet İnönü, Celal Bayar partili cumhurbaşkanlarıdır. 1961 Anayasasında Cumhurbaşkanının partisiz olma zorunluluğu getirildiği için diğer cumhurbaşkanları bağımsızdır. Recep Tayyip Erdoğan bağımsız gelse de 2017 Türkiye anayasa değişikliği referandumu zorunluluk kaldırıldı ve dördüncü partili cumhurbaşkanı olmuştur.
Türkiye Başbakanları Listesi
Başbakanlar Hakkında Bilinmesi Gerekenler
- Mustafa Kemal Atatürk, Fevzi Çakmak ve Rauf Orbay başbakanlık değil 1. TBMM Başkanlığı yapmışlardır.
- İlk Başbakan İsmet İnönü’dür. (İsmet İnönü hiç TBMM Başkanlığı yapmamıştır.)
- Atatürk dönemindeki son başbakan Celal Bayar’dır.
- Refik Saydam ve Şükrü Saraçoğlu 2. Dünya Savaşı dönemindeki başbakanlardır.
- Çok partili dönemin ilk başbakanı Recep Peker’dir.
- 1960 darbesi ile Cemal Gürsel aynı anda Cumhurbaşkanı, Başbakan, Genelkurmay Başkanı ve Dışişleri Bakanı olmuştur.
- Görevi bitmiş de olsa (1980 yılında) Türkiye tarihinde suikaste uğrayan tek başbakan Nihat Erim’dir.
- Kıbrıs Barış Harekatı döneminde başbakan Bülent Ecevit’tir. (Kıbrıs Fatihi lakabı almıştır.)
- Darbe yiyen hükümetler Adnan Menderes (1960) ve Süleyman Demirel (1980) Hükümetidir.
Adnan Menderes yerine Cemal Gürsel, Süleyman Demirel yerine Bülent Ulusu hükümeti gelmiştir. - Tansu Çiller, Türkiye tarihindeki ilk ve tek kadın başbakanıdır.
- Binali Yıldırım son başbakandır.
Not: 2017 Anayasa değişikliği referandumu sonucunda 2018 Genel Seçimi ile Başbakanlık ve Bakanlar kurulu kaldırılmıştır.